Peshtemal – legendarny turecki ręcznik. Dlaczego warto go mieć nie tylko na plaży?
Peshtemal jest jednym z niezastąpionych akcesoriów wykorzystywanych w łaźniach tureckich od czasów Imperium Osmańskiego. W hammamach służył niegdyś do zakrycia ciała w trakcie rytuałów oczyszczania. Był cienki, chłonny, przewiewny, bardzo szybko wysychał i taki musiał być, ponieważ wilgoć i wysoka temperatura nie zostawiały miejsca na grube, ciężkie ręczniki. Z biegiem czasu tureckie ręczniki kąpielowe zaczęły wychodzić poza mury łaźni. Dziś bez problemu można je zobaczyć na plażach, basenach czy w domowych łazienkach.
Z hammamu do plażowej torby – jeden produkt wiele zastosowań
Tradycyjne peshtemale nadal są używane jako ręcznik do hammamu, ale współcześnie znajdują o wiele więcej zastosowań. Na plażach funkcjonują jako poręczne i lekkie ręczniki plażowe, które po złożeniu zajmują mniej miejsca niż ich klasyczne odpowiedniki. W podróży pełnią rolę ręcznika albo lekkiej narzuty, gdy robi się chłodno.
W domach peshtemal używany jest często jako kocyk dla dziecka, pled, okrycie na łóżko albo jako tkanina do zawijania włosów po kąpieli. Ze względu na niewielką wagę i szybkie schnięcie, pojawia się także w torbach sportowych i podróżnych plecakach.
Tradycyjne wzory i lokalna bawełna – jak powstają prawdziwe tureckie ręczniki?
Wzornictwo tureckich ręczników nie wzięło się znikąd. Najstarsze schematy kolorystyczne pochodzą z Persji, gdzie królowały czerwienie z czarnymi lub białymi akcentami. W Turcji produkcja rozwinęła się głównie w okolicach Denizli i Buldan, gdzie do dziś tkacze korzystają z lokalnej bawełny i ręcznych krosien.
W czasach sułtanów, wzory na tureckich ręcznikach pełniły nie tylko funkcję dekoracyjną, często symbolizowały konkretny region, pochodzenie właściciela lub jego status społeczny. Współcześnie peshtemal to po prostu ładny i bardzo funkcjonalny ręcznik, ale oryginalne wzornictwo nie zniknęło całkowicie. Wciąż można znaleźć modele inspirowane dawnym rzemiosłem.
Dlaczego peshtemal jest niezbędny w podróży i na plaży?
Peshtemal ma prostokątny kształt, wymiary różnią się w zależności od regionu i producenta, ale większość ręczników ma około 90×180 cm. Pomimo tak dużych rozmiarów tureckie ręczniki plażowe są cienkie, ale bardzo wytrzymałe i kompaktowe, zmieszczą się nawet w niedużej torbie. Bawełna, z której są wykonane, jest cienka, bez warstwy pętelkowej, charakterystycznej dla ręczników frotte. Brzegi są zazwyczaj zakończone ręcznie skręcanymi frędzlami.
To, co wyróżnia peshtemal, to jego funkcjonalność. Jest lekki, bardzo dobrze chłonie wodę i błyskawicznie wysycha. Szybkie schnięcie oznacza mniejsze ryzyko zapachów czy wilgoci, gdy ręcznik ląduje na dnie plecaka po całym dniu spędzonym na słonecznej plaży. Większość tureckich ręczników plażowych produkowana jest ze 100% naturalnej bawełny, Dla osób, które zwracają uwagę na to, co kupują – to duży plus.
Użytkowanie i pielęgnacja, czyli jak dbać o tureckie ręczniki plażowe, żeby służyły przez lata?
Peshtemal można prać w pralce bez użycia wybielaczy i płynów zmiękczających. Nie wymaga intensywnego wirowania, ponieważ szybko schnie, zarówno rozwieszony na powietrzu, jak i w suszarce bębnowej. Po złożeniu zachowuje formę i nie gniecie się, więc nie trzeba go prasować ani specjalnie układać.
Peshtemal był i jest w Turcji produktem codziennego użytku. Jego forma nie uległa większym zmianom, od czasów Imperium Osmańskiego. Współcześnie znalazł jednak o wiele więcej zastosowań, chociaż sam pozostał taki jak przed wiekami. Jest lekki, bardzo mocny, chłonny, szybko schnie, zajmuje mało miejsca i jest przyjemny w użyciu. Może właśnie dlatego nie wychodzi z mody.
